Euskal Herriko mitologia: sinesmenak, mitoak, elezaharrak eta numenetara hurbiltzea

Antolatzailea:

uned bergara

Babeslea:

logo EJ

%100 online

}

Web plataforma 24 orduz eskuragai

Etengabeko tutoretza

Egitaraua – 15 ordu

I. Sarrera. Kontzeptu orokorrak. Naturaren mitifikazioa. Amalurratik Mariren sinesmenera.

II. Euskal mitologiako erraldoiak.

III. Jenioak, iratxoak eta beste diablillo batzuk.

IV. Animalien erdia, gizakien erdia.

V. Heriotza eta haratagoko joan-etorria. Agerpenak. Arima penagarriak.

VI. Sorginen mundua.

Ixusko Ordeñana

Aritza Bergara Alustiza

Idazlea, musikaria eta dibulgatzailea.

Mitologiari dagokionez, hainbat ikastaro eta hitzaldi eman ditu, pertsonaia mitologikoen aurkezpenetik hasi eta udako eta neguko solstiziora, sorgin akelarreak…

IBILBIDE LITERARIOA:

Euskal mitologiari buruzko hainbat liburuen egilea. Lehenengo hirurak Bilboko Astiberrik argitaratutako “Mitologika Bilduman” argitaratu ziren (2001-2003). Gero 2010. urtean “Euskal Herriko mitología. Jentilen aztarnen atzetik” Irurtzungo (Nafarroa) eta Adarmendi (Bizkaia) elkarteek argitaratua eta CD interaktibo bat zuena. “Euskal Herriko ipuin mitologikoak”, “Euskal Herriko kondaira mitologikoak”, “Badira, bagara. Euskal Herriko izaki eta sorkari mitologikoak” eta “Izena duen guztia omen da”, azken hau haurrei zuzendua.

Aritza Juan Manuel Etxebarria ikertzaile ospetsuaren zorduna da, eta baita Toti Martinez de Lezearen lanaren jarraitzailea.

Hainbat antzezlan idatzi ditu, hala nola “Gauez Gau”, “Opari” edo ETBk Gaztelugatxen (Bermeo) Kukubiltxok San Joan gauean egin zuen ikuskizunaren gidoia. Era berean, Barakaldoko Olentzerori buruzko ipuin baten egilea ere bada. Solstizioekin, euskal mitologiarekin eta abarrekin lotutako hainbat artikulutan kolaboratu du Eusko Ikaskuntzarekin. Bere azken gidoia Gorlizen “Gau baltza”ko pertsonaia mitologikoei bisita gidatua egiteko izan da.

Honekin batera, polizia-eleberriak edo genero beltzeko lanak, eta horiek ere salaketa-literaturatzat har daitezke, horietan jorratzen diren gaurkotasun osoko gizarte-gaiengatik (pederastia, energia-eredua, jatorrizko herriak, memoria historikoa eta desagertuak, migratzaileak…). Lehenengo bostek Martin Alustiza kazetaria protagonista duen saga bat osatzen dute, “Sotanapekoak”, “Olas Negras”, “Lágrimas de fuego”, “Camino de sangre” eta “Amets itoak” izenburuekin. Horrez gain, eta beste pertsonaia batzuekin batera, “Ahaztuen mendekua” argitaratu du. Bertan, mendebaldeak herrialde jakin batzuetan duen esku-hartzea eta horrek eragiten dituen zenbait ondorio jorratzen ditu. “Manos ensangrentadas”, “VIVE” eta “A un tiro de distancia” lanek genero beltzean ekoizten dute oraingoz.

Eleberri formatuan ere, 2019 eta 2021 bitartean, “Jentiles” trilogia argitaratu zuen, eta beste gai bati heldu zion: Euskal Herriaren aberastasun mitologikoa oinarri gisa hartuko da thriller bat garatzeko, gaur egun kondaira zahar bat aztertzen jarraitzeko. Eleberria eta mitologia, bere bi grinak lan bakarrean.

Aipatutakoaz gain, haurrei zuzendutako “Adur eta Izar 7 herrialdeetan”, “Adur eta Izar Amalurra zaintzen” eta “Adur eta Izar euskal kulturan” liburuen gidoilaria da. Eta oraintsuago, 2026an, “Galtza eta Gorri” bildumari forma eman dio, non bi Galtzagorriak hauen abenturek gure herriko elementu batzuk ezagutzen lagunduko dieten txikienei.

Azkenik, nabarmendu behar da Gogoan elkarteak Sestaon antolatu zuen memoria historikoari buruzko lehiaketaren (2019), Sestaoko Gaztelekuak antolatzen duen marrazki eta kontaketa fantastikoaren lehiaketaren (2015, 2016, 2017, 2018, 2019…), Argentinako “Toki Eder” Euskal Etxeak Euskal Herria vive en mí (2019) izenburupean antolatutako literatur lehiaketaren eta Bizkaiko Foru Aldundiaren “Bizkaidatz txiki” lehiaketaren (2026) epaimahaikide izan dela.